Απαιτείται διάλογος για τα σοβαρά προβλήματα στον χώρο της υγείας

Γράφτηκε από τον  Βασίλης Μπακόπουλος

• ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Οι ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό στα Νοσοκομεία Καλαμάτας και Κυπαρισσίας ξεπερνούν το 35% των προβλεπόμενων θέσεων από τα νέα οργανογράμματα, σημειώνει -μεταξύ άλλων- ο καρδιολόγος Μανώλης Μάκαρης, πρόεδρος των ειδικευμένων νοσοκομειακών γιατρών Μεσσηνίας. Ως συνέπεια, «τα προγράμματα εφημεριών απέχουν πολύ από το να είναι ασφαλή».

Οι πιο πάνω επισημάνσεις έγιναν από τον Μ. Μάκαρη σε ομιλία του, στην πρόσφατη εκδήλωση που διοργάνωσαν στον πεζόδρομο της Αριστομένους το Σωματείο Ειδικευμένων Ιατρών ΕΣΥ Μεσσηνίας και ο Σύλλογος Εργαζομένων στο Νοσοκομείο Καλαμάτας, με την υποστήριξη του Ιατρικού Συλλόγου Μεσσηνίας.

Ειδικότερα, ο πρόεδρος των νοσκομειακών γιατρών του νομού μας, τόνισε:

Τα τελευταία 5 χρόνια η Ελλάδα αντιμετωπίζει την χειρότερη κοινωνικο-οικονομική κρίση από το τέλος του δεύτερου παγκοσμίου πολέμου. Σε αυτά τα 5 χρόνια σχεδόν το 1/4 του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος (ΑΕΠ) χάθηκε ενώ η ανεργία κλιμακώθηκε σε δυσθεώρητα επίπεδα (από 8% το 2008 στο σχεδόν 30% το 2013). Αυτή η οικονομική κρίση επηρέασε δυσμενώς τόσο το επίπεδο υγείας του πληθυσμού όσο και το επίπεδο των προσφερόμενων υπηρεσιών υγείας.

Κατ’αρχάς η ίδια η οικονομική κρίση έχει σοβαρότατες άμεσες αλλά και μακροπρόθεσμες συνέπειες στην υγεία. Η ανεργία, η εργασιακή ανασφάλεια και η απώλεια εισοδήματος, οδηγεί σε μια σειρά ψυχικών και σωματικών παθήσεων. Μια σειρά από μελέτες αποδεικνύουν ότι την εποχή της κρίσης υπάρχει αύξηση των περιστατικών κατάθλιψης, των αυτοκτονιών αλλά και των οργανικών νοσημάτων που σχετίζονται με το stress όπως το έμφραγμα του μυοκαρδίου. Η πρόσφατη μελέτη με την αύξηση των εμφραγμάτων στη Μεσσηνία την εποχή της οικονομικής κρίσης, που παρουσιάσαμε στο αμερικανικό συνέδριο καρδιολογίας στο Σαν Φραντσίσκο, έγινε πρωτοσέλιδο σε πολλά διεθνή επιστημονικά περιοδικά και έλαβε εξέχουσα θέση σε πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης. Παράλληλα, η μελέτη αυτή διαβάστηκε από χιλιάδες ανθρώπους σε όλο τον κόσμο και κοινοποιήθηκε σε εκατοντάδες διεθνή sites και blogs.

Αλλά και άλλες μελέτες αποδεικνύουν το προφανές: ότι η αυστηρή λιτότητα βλάπτει σοβαρά την υγεία του πληθυσμού. Μελέτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης συσχετίζει μάλιστα τον δείκτη ανεργίας με την συχνότητα των αυτοκτονιών, έτσι για κάθε αύξηση της ανεργίας κατά 1% έχουμε αύξηση των αυτοκτονιών κατά 0,79%. Σε άλλη μελέτη, που έγινε στις ΗΠΑ, διαπιστώθηκε ξεκάθαρη σχέση των καρδιαγγειακών νοσημάτων με την αύξηση της ανεργίας. Στη μελέτη αυτή, τα καρδιακά επεισόδια είναι κατά 35% αυξημένα στους ανέργους σε σχέση με τους εργαζόμενους που έχουν ακριβώς τους ίδιους υπόλοιπους παράγοντες κινδύνου.

Το δημόσιο σύστημα υγείας στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, δέχεται μια τεράστια πίεση υποχρηματοδότησης με αποτέλεσμα την σταδιακή του υποβάθμιση. Ο προϋπολογισμός του δημόσιου συστήματος υγείας έχει μειωθεί κατά 40% ενώ βασική επιδίωξη είναι η μείωση των δαπανών για την υγεία στο επίπεδο του 6% του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος. Είναι μικρότερο από το αντίστοιχο στη Βρετανία, τη Γερμανία, πολύ μικρότερο από τις ΗΠΑ.

Λόγω της οικονομικής κρίσης οι ανάγκες του πληθυσμού σε δημόσιες υπηρεσίες υγείας αυξάνονται αλλά το δημόσιο σύστημα υγείας αδυνατεί να ικανοποιήσει αυτές τις ανάγκες.

Κατ᾿αρχάς η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας πάσχει. Αρκετές φορές η ανεύρεση γιατρού συμβεβλημένου με τον ΕΟΠΥΥ είναι ένας τεράστιος άθλος. Η συνταγογράφηση των φαρμάκων χρονίων παθήσεων έχει γίνει ένας τρομερός εφιάλτης για κάθε εργαζόμενο και κάθε συνταξιούχο, που θα πρέπει να είναι οπλισμένος με τεράστια αποθέματα υπομονής και επιμονής για να καταφέρει να αποκτήσει την πολυπόθητη ιατρική συνταγή. Οι συμβεβλημένοι γιατροί με τον ΕΟΠΥΥ δεν μπορούν να καλύψουν επαρκώς τις μεγάλες ανάγκες του πληθυσμού. Σε αρκετές ειδικότητες μάλιστα δεν υπάρχει συμβεβλημένος ιατρός. Αποτέλεσμα αυτού είναι να συσσωρεύεται ο κόσμος στα νοσοκομεία για την απλή ανανέωση συνταγής.

Αλλά και σε επίπεδο δευτεροβάθμιας περίθαλψης οι επιπτώσεις της υποχρηματοδότησης είναι ξεκάθαρες. Οι ελλείψεις σε προσωπικό, ιδιαίτερα σε επίπεδο ειδικευμένου ιατρικού προσωπικού, συνεχώς διογκώνονται γιατί οι προσλήψεις έχουν πλήρως ανασταλεί. Συγκεκριμένα, στα νοσοκομεία Καλαμάτας και Κυπαρισσίας οι ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό ξεπερνούν το 35% των προβλεπομένων θέσεων. Η υπερεργασία στην οποία εξωθούνται αρκετοί συνάδελφοι έχει τεράστιες επιπτώσεις και στην υγεία των ιδίων αλλά και στο επίπεδο των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αρκετοί γιατροί, ιδιαίτερα του παθολογικού τομέα, αναγκάζονται να εφημερεύουν μέρα παρά μέρα για να ανταποκριθούν στις αυξημένες ανάγκες των ασθενών, καταλήγοντας να εργάζονται πάνω από 100 ώρες την εβδομάδα.

Αλλά και εφημερίες, σχεδόν όλων των ειδικοτήτων, έχουν περικοπεί. Ετσι παρατηρείται το φαινόμενο σε μια σειρά από ειδικότητες να μην υπάρχει το βράδυ ειδικευμένος ιατρός για να καλύψει τις τυχόν ανάγκες των αντίστοιχων κλινικών. Τα προγράμματα εφημεριών απέχουν πολύ από το να είναι ασφαλή. Υπάρχουν κλινικές στις οποίες δεν εφημερεύει σε ενεργό εφημερία επιμελητής της αντίστοιχης ειδικότητας. Η μετατροπή των ενεργών εφημεριών σε εφημερία ετοιμότητας σημαίνει ότι ο γιατρός δεν βρίσκεται στο νοσοκομείο και θα κληθεί όταν παραστεί ανάγκη. Κάτι τέτοιο είναι επιεικώς απαράδεκτο γενικώς, αλλά για ειδικότητες πρώτης γραμμής είναι επικίνδυνο. Και για να διευκρινίσω, αναφέρομαι συνολικά και στα δύο νοσοκομεία της Μεσσηνίας που κάθε ένα έχει τις δικές του σημαντικές ελλείψεις.

Παράλληλα τα κρούσματα βίας προς το προσωπικό του νοσοκομείου έχουν αυξηθεί δημιουργώντας ένα περιβάλλον ανασφάλειας που δεν συνάδει με το χώρο του νοσοκομείου. Η τήρηση του επισκεπτηρίου δεν εφαρμόζεται, με αποτέλεσμα να μην απαγορεύεται η είσοδος σε ανθρώπους που δεν έχουν καμία εργασία στο χώρο του νοσοκομείου. Η απουσία επαρκούς φύλαξης ευθύνεται σε μεγάλο βαθμό για τα συνεχή περιστατικά κλοπών και διαρρήξεων που συμβαίνουν καθημερινά στο νοσοκομείο, ιδιαίτερα τις βραδινές ώρες.

Επιπλέον ο εργαζόμενος στο χώρο της υγείας νιώθει απόλυτα αναλώσιμος σε ένα σύστημα αφερέγγυο και αναξιοκρατικό. Η εργασιακή ασφάλεια που πρέπει να έχει ο λειτουργός υγείας είναι ανύπαρκτη. Γιατροί καλούνται να μετακινούνται σε άλλα νοσοκομεία για να επιτελούν εφημερίες -και μάλιστα δεν μιλάμε για γειτονικά νοσοκομεία, όπως στην περίπτωση των νοσοκομείων της Αθήνας, αλλά για νοσοκομεία που βρίσκονται σε διαφορετικές επαρχίες ή και σε διαφορετικούς νομούς.

Λόγω αυτής της κατάστασης αρκετοί γιατροί εγκαταλείπουν το εθνικό σύστημα υγείας επιλέγοντας είτε τον ιδιωτικό τομέα είτε το εξωτερικό. Η ανεργία, ιδιαίτερα στους νέους γιατρούς, έχει φτάσει σε δυσθεώρητα ύψη. Πολλοί νέοι γιατροί πλέον με την αποφοίτησή τους επιλέγουν το εξωτερικό για την ειδίκευση και την επαγγελματική τους αποκατάσταση. Παράλληλα, οι θέσεις των αγροτικών ιατρών αλλά και των ειδικευόμενων και των επικουρικών ιατρών παραμένουν κενές, δημιουργώντας τεράστια κενά, τόσο στα νοσοκομεία, αλλά κυρίως στα κέντρα υγείας και τα αγροτικά ιατρεία.

Με την εφαρμογή υψηλότατων χρεώσεων στα κλειστά ενοποιημένα νοσήλια οι ανασφάλιστοι χρεώνονται με υπέρογκα ποσά, εάν χρειαστεί να νοσηλευτούν στο δημόσιο νοσοκομείο. Εχουμε έρθει πολλές φορές αντιμέτωποι με προσωπικά δράματα ανθρώπων που λόγω ανεργίας έχουν χάσει την ασφαλιστική τους κάλυψη και χρειάστηκε να νοσηλευτούν οι ίδιοι ή προστατευόμενο μέλος. Μετά το πέρας της νοσηλείας τους έρχονται αντιμέτωποι με υψηλότατες χρεώσεις, εκατοντάδων ευρώ, ακόμα και για μια απλή ολιγοήμερη νοσηλεία.

Η σημερινή κατάσταση στον χώρο της υγείας πρέπει να προβληματίσει όλους μας. Οι πολίτες πρέπει να μάθουν τι ακριβώς συμβαίνει με το δημόσιο σύστημα υγείας και πρέπει μαζί να προτείνουν λύσεις και να απαιτήσουν οι λύσεις αυτές να εφαρμοστούν.

Χρειάζεται να υπάρξει ένας ειλικρινής διάλογος για την υγεία. Αυτό που ξεκινάμε εμείς οι γιατροί και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι στο χώρο της υγείας πρέπει να επεκταθεί σε κάθε επίπεδο. Ζητάμε διάλογο με το υπουργείο Υγείας και τις αντίστοιχες διοικήσεις των υγειονομικών περιφερειών. Οπως ζητάμε διάλογο και με την τοπική αυτοδιοίκηση, γιατί τα προβλήματα της κάθε περιοχής της Μεσσηνίας είναι διαφορετικά από υγειονομική άποψη. Αλλά κυρίως ζητάμε την συμπαράσταση των πολιτών.

Οπως βλέπετε, στην ατζέντα των διεκδικήσεων δεν υπάρχουν συνδικαλιστικά ή συντεχνιακά αιτήματα. Βασικός μας σκοπός είναι η προστασία του δημόσιου συστήματος υγείας. Πιστεύουμε στο δημόσιο σύστημα υγείας γι᾿ αυτό και το υπηρετούμε, ακόμα και σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες.

Η επένδυση στην υγεία δεν είναι άχρηστη και μη προσοδοφόρα επένδυση. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι κάθε ευρώ που δαπανάται για τη δημόσια υγεία αποφέρει 3 ευρώ εθνικού πλούτου. Αλλά όταν εννοούμε επένδυση στην υγεία δεν εννοούμε μόνο την ανανέωση του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού -όπως πολύ καλά έκανε το Νοσοκομείο Καλαμάτας. Χρειάζεται και επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό. Να ανοίξουν οι πόρτες του νοσοκομείου στους νέους γιατρούς. Η πολιτεία πρέπει να επενδύσει στο ανθρώπινο δυναμικό το οποίο έχει στηρίξει τόσα χρόνια το εθνικό σύστημα υγείας Η επιχειρηματική δράση στον χώρο της υγείας πρέπει να ενθαρρυνθεί, αλλά τον βασικό ρόλο παροχής υπηρεσιών υγείας πρέπει να εξακολουθεί να τον έχει το κράτος που πρέπει να εξασφαλίζει ποιοτική φροντίδα υγείας για όλους τους πολίτες.Διαβάστε το άρθρο στην ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ http://www.eleftheriaonline.gr/koinonia/health/item/26643-makaris-ygeia-provlimata