Έπειτα από 194 χρόνια στο φώς ο τάφος τού πρίγκιπα Παύλου Βοναπάρτη ανηψιού τού Ναπολέοντα στήν Σφακτηρία
Το φιλελληνικό κίνημα ήταν ένα ισχυρό διεθνές κίνημα συμπαράστασης προς την Ελληνική Επανάσταση του 1821, στο πνεύμα αυτό κινήθηκαν πολλοί με διαφορετικά όμως κίνητρα άλλοι τυχοδιώκτες άλλοι επαγγελματίες άλλοι ρομαντικοί όλοι όμως κινήθηκαν κυρίως από φιλελληνικά συναισθήματα για ένα λαό πού οδηγείτο σέ γενοκτονία αλλά πάσχιζε για ελευθερία.Μέχρι νά ευαισθητοποιήθουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις για νά φθάσουμε στην Συνθήκη του Λονδίνου (6 Ιουλίου 1827) ή οποία ήταν μια διεθνής συμφωνία μεταξύ Μ. Βρετανίας, Γαλλίας και Ρωσίας, που αποφάσισε την ειρήνευση στην Ελλάδα Η άρνηση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να τη δεχτεί, αργά η γρήγορα θά οδηγηθούσε στη ναυμαχία του Ναυαρίνου.
Ο Paul Marie Bonaparte (Παύλος Μαρία Βοναπάρτης), γεννήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 1809 στο Κανίνο της Ιταλίας Ήταν πρίγκιπας της οικογενείας Βοναπάρτη, ανιψιός του Μεγάλου Ναπολέοντα. Ο Παύλος Βοναπάρτης ήταν το τρίτο παιδί του αδελφού του Μεγάλου Ναπολέοντα Λυσιέν Λουκιανού Βοναπάρτη και της συζύγου του Αλεξανδρίνας ντε Μπλεσάμπ-Βοναπάρτη.
Σε ηλικία 18 ετών ξεκίνησε σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Βολωνίας (Μπολόνια). Όμως τον Μάρτιο του 1827, έφυγε από την πόλη κρυφά από τους γονείς του, και πήγε στην Ανκόνα, από όπου ταξίδεψε στην Ελλάδα κάνοντας χρήση ξένου ονόματος, για να λάβει μέρος στον πόλεμο για την ανεξαρτησία των Ελλήνων.
Έφθασε πρώτα στα Ιόνια νησιά και στη συνέχεια στο Ναύπλιο, στις 24 Αυγούστου / 5 Σεπτεμβρίου 1827. Εκεί τον υποδέχθηκε ο Άγγλος Ναύαρχος Cochrane, που είχε αναλάβει διοικητής του Ελληνικού στόλου. Ο Παύλος Μαρία Βοναπάρτης, που έμοιαζε πολύ με τον διάσημο θείο του, εντάχθηκε αμέσως ως δόκιμος στο πλήρωμα της φρεγάτας «Ελλάς», της ναυαρχίδας του ελληνικού στόλου.
Η φρεγάτα «Ελλάς». Το πλέον σύγχρονο πολεμικό πλοίο που κυκλοφορούσε στη Μεσόγειο την περίοδο εκείνη ήταν ένα από τά δύο πλοία πού ναυπηγήθηκαν στήν Αμερική αλλά μόνο αυτό ήρθε στήν Ελλάδα, είναι αυτό πού οι πολέμιοι τού Καποδίστρια με τον Ανδρέα Μιαούλη έκαψαν στον Πόρο
Όμως, στις 25 Αυγούστου / 6 Σεπτεμβρίου τού 1827 ένα μήνα πρίν τήν αποφασιστική για τήν εξέλιξη τής ελληνικής επαναστασης ναυμαχία τού Ναυαρίνου 8 Οκτωβρίου/ 20 Οκτωβρίου 1827 και ενώ ο Παύλος Μαρία Βοναπάρτης (καθάριζε) !!!το όπλο του, τραυματίσθηκε σοβαρά από αδέξιο χειρισμό. Δυστυχώς την επομένη ημέρα, ο Παύλος Βοναπάρτης άφησε την τελευταία του πνοή, ενώ ήταν μόλις 19 ετών.
Φαντάζεστε νά μήν είχε συμβεί αυτό,ποίο θά ήταν τό μέλλον αυτού του πρίγκιπα μετά τήν ναυμαχία του Ναυαρίνου, και την έλευση τών Γάλλων υπό τόν Μαιζων στήν Ελλάδα;
Στο Ναύπλιο κυκλοφόρησαν φήμες ότι ο θάνατος του νεαρού ίσως να μην ήταν τυχαίος, εφόσον αυτός υπηρετούσε στο πλοίο του Βρετανού Cochrane. Οι υποψίες στηρίζονταν στις διαφορές που είχαν οι Άγγλοι με τον πατέρα του Λουκιανό Βοναπάρτη , τον οποίο είχαν συλλάβει το 1809 όταν προσπάθησε να φύγει για τις ΗΠΑ. Ο Λουκιανός συνελήφθη τότε από τους Άγγλους, μετά από αίτημα του αδελφού του, Μεγάλου Ναπολέοντα. Κατά σύμπτωση, επικεφαλής του Αγγλικού στόλου ήταν τότε ο Cochrane. Ο Λουκιανός οδηγήθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έμεινε μέχρι το 1814. Ο Λουκιανός ήταν φιλελεύθερο και επαναστατικό πνεύμα, πράγμα που τον είχε οδηγήσει σε σύγκρουση με τον Ναπολέοντα. Είχε μάλιστα συμμετάσχει σε πραξικόπημα εναντίον του. Αργότερα, όταν ο Λουκιανός εκλέχτηκε γερουσιαστής της Πρώτης Γαλλικής Αυτοκρατορίας, διαφώνησε με τις επεκτατικές βλέψεις του αδερφού του, αλλά και με τον γάμο που σχεδίαζε. Ήδη από το 1804 είχε αυτοεξορισθεί στη Ρώμη.
Πάντως, ο μεγάλος Αμερικανός Φιλέλληνας Samuel Howe, που ήταν στρατιωτικός ιατρός – χειρούργος του Ελληνικού στόλου, ήταν αυτόπτης μάρτυς στα γεγονότα. (Όλος τυχαίως ο Hawe ήταν παρών καί στο θανάσιμο τραυματισμό τού Καραϊσκάκη) Ο Howe διαβεβαιώνει στο έργου του Εικόνες της Ελληνικής Επανάστασης και στο ημερολόγιό του, πως όταν ο Cochrane έμαθε ότι το τραύμα του Παύλου ήταν θανατηφόρο «ήρχισε να βηματίζη εις την καμπίνα του κλαίων ως παιδίον …» !!!
Η σορός του νεαρού Βοναπάρτη διατηρήθηκε επί πενταετία σ’ ένα βαρέλι με ρούμι στη Μονή Αγίου Νικολάου Σπετσών. Στίς 29 Ιουνίου τού 1832 παρέλαβε τήν σορό τού μέσα στο βαρελι το Γαλλικό Ναυτικό, καί τήν μετέφερε στήν Πύλο μετά από περιπέτεια ενταφιάζεται στίς 22 Ιουλίου το ταριχευμένο σώμα του Παύλου Μαρία Βοναπάρτη σε μαυσωλείο στο νησί της Σφακτηρίας .
Την ταφική πομπή συνόδευσαν άνδρες τού Γάλλου στρατηγού Σνάιντερ με τίς πρέπουσες τιμές καί ο λαός τής Πύλου με κεριά καί στεφάνια καί τόν έθαψαν δεξιότερα καί ψηλότερα από τό μνημείο τού Αλέξη Μαλλέ σέ ένα πλάτωμα όπου έφτιαξαν ένα χαμηλό περιτοιχισμα με μία στρογγυλή πωροπετρα στήν οποία χάραξαν με λατινική επιγραφή τό όνομα τού.
Τό 1920 μερικοί άγνωστοι τσοπάνηδες τής Σφακτηρίας άνοιξαν τόν τάφο νομίζοντας ότι κρύβει θησαυρούς καί διασκόρπισαν τά οστά όπου λίγο αργότερα ο πρόεδρος τής εθνολογικής καί ιστορικής εταιρίας Διονύσης Πόταρης !!!τά περισυνέλεξε καί τά τοποθέτησε σέ ένα μεταλλικό κουτί μαζί με τόν πρόεδρο της κοινότητας Πύλου Δημήτρη Μισιρλή καί τά φύλαξαν στο κοινοτικό γραφείο μέχρι τό 1926, οπότε τοποθετήθηκαν σέ μία πήλινη κάλπη, έργο του γλυπτη Θωμόπουλου καί δωρεά τής Σταυρούλας Μαυρομιχάλη .
Σήμερα φιλήσετε τό εθνολογικό Μουσείο στήν Αθήνα
(Διαμεινας επί πολλά έτη εις Πυλον ως διευθυντής τού εκεί υποκατάστηματος τής προνομιούχου εταιρείας προς προστασίαν τής σταφιδος, ό αείμνηστος παλαιός δικηγόρος τών Καλαμών Διον Ποταρης, δεν έπαυσε καταγινομενος εις την προσφιλή δι αυτόν απασχόλησιν τής ευρευνης ιστορικών γεγονότων, ανατρέχων εις παντός είδους
Πηγας καί συλλεγων διάφορα ιστορικά στοιχεία.
Εν τη διαρκει ταύτη ερευνη τού ηυτυχησε, μεταξύ τών άλλων ν ανακαλυψη εν τη νήσω τής Σφακτηρίας τόν τάφο τού πρίγκιπος Παύλου Βοναπάρτου, υιού τού αδελφού τού Μ Ναπολεοντος Λουκιανού Βοναπάρτου, όστις νεότατος κατήλθεν εις Ελλάδα ίνα πολεμιση υπέρ τής ανεξαρτησίας τής καί εφονεύθη εκ τυχαίου συμβάντος τω 1827,ενταφιασθεις εν τή νήσω Σφακτηρία τω 1832.
Εις την ανεύρεσιν τού τάφου τού εν λόγω ατυχούς πρίγκιπος ηχθη εκ τού εξής γεγονότος.
Κατά τάς αρχάς τού έτους 1922 εδημοσιευθη έν τω "Χρόνω"τών Παρισίων άρθρον τού παλαιού Γάλλου δημοσιογράφου Ρενέ Πυω, περιγράφοντας τά τής καθόδου είς την επαναστατημένην Ελλάδα τού πρίγκιπος Παύλου Βοναπάρτου ίνα αγωνισθη καί ούτος υπερ της ανεξαρτησίας τής, τά του απροόπτου θανάτου τού, επισυμβαντος,ως ειπομεν, την 6ην Σεπτεμβρίου 1827 , καθ' ον χρόνον η ναυαρχις τού ελληνικού στόλου φρεγάτα "ΕΛΛΑΣ", τής οποίας επεβαινεν ούτος ως δόκιμος, ευρίσκετο είς τόν λιμένα τών Σπετσών, καί τα της ταφής τού εν τη νήσω Σφακτηρία την 22 Ιουλίου 1832 .
Αφορμην λαβών εκ του άρθρου τούτου ό μακαρίτης Δίον. Ποταρης, επεδόθη είς συστηματικην έρευναν καί εκ των πληροφοριών των διαφόρων ποιμένων εν τή νήσω, καί δη τών γηραιοτερων εκ τούτων, κατόρθωσε νά ανεύρεση τόν τάφον τούτου είς τό μεσημβρινον μέρος τής νήσου επί υψώματος, εν μέσω μικρού δάσους,αποτελουμενον εκ κοινής τοιχοποιίας, σχήματος ορθογωνίου καί περιλαμβανομενον εντός μεγάλου λιθόστρωτου τετραγώνου.Κατοπιν τής ανευρεσεως του ταφου, τόν Ιουλιον τού 1922 απηυθυνεν επιστολήν συστημενην εις εν Παρισιοις ευρισκόμενον Πρίγκιπα Γεώργιον τής Ελλάδος,γαμβρον τού Πρίγκιπος Ρολανδου Βοναπάρτου,δι ης τού ανήγγειλε τά τής ανευρεσεως του ταφου .
Κατά Σεπτεμβριον καί Οκτωβριον τού ίδιου έτους 1922 έκαμε την ανακομιδην τών οστών τού, τά οποία ετοποθετησεν εντός μεταλλικής θήκης καί τά παρεδωκεν εις τό κοινοτικον καταστήματα Πύλου.
Κατόπιν τούτου απηυθυνθη εις τόν εν Αθήναις εν τώ υπουργείω τών εξωτερικών φιλον τού κ.Παπαν, γνωστόν επίσης ιστοριοδιφην, δι ενεργειών του οποίου, μέσω της ιστορικής καί εθνολογικής εταιρίας τής Ελλάδος, παρελήφθησαν τά οστά καί παρεδόθησαν είς την Γαλλικην πρεσβειαν.
Διατηρείται ή γλώσσα καί ή ορθογραφία εκ τού κειμένου.)
Στίς 2 Μαίου 2026 μία ομάδα φίλων ξεκίνησαν δινοντας ραντεβού με τήν ιστορία,τό αποτέλεσμα έπειτα από 4 ώρες κοπιαστικής αναζήτησης ήταν νά εντοπίσουν τόν χώρο πού ενταφίασαν τόν μεγάλο αυτό νεκρό, δυστυχώς ο χώρος αυτός ήταν σέ εγκατάλειψη δεκαετίες καί με τά βίας εντοπίσαμε τό άδειο μνήμα.
Για τήν ιστορική μελέτη καί επιτόπια έρευνα
Δημήτρης Πανοσκαλτσης
Πηγές:Paul Marie Bonaparte, ο Φιλέλληνας ανιψιός του Μ. Ναπολέοντος
ΕΤΑΙΡΕΊΑ ΓΙΑ ΤΌΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΌ ΚΑΊ ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΌ.
Ταξίδι στήν νεότερη Πύλο.
Βασιλης Δημ Καλδης 1978
Η Πύλος στη διαδρομή των αιώνων
Ηλία Μισιρλή 1990
Πύλος Ναυαρίνο
Κώστα Ψαλτηρα
Άγνωστοι φιλέλληνες
Παύλος - Μαρία Βοναπάρτης
Ο νεκρός τής Σφακτηρίας
Άρθρο τού Ηλία Μισιρλή στά ΜΕΣΣΗΝΙΑΚΆ ΓΡΆΜΜΑΤΑ
Τουριστικός οδηγός τής Πύλου
Χαράλαμπου Α Μπάλτα 1968
NAYARINO - PYLOS
ΟΔΗΓΟΣ
ΥΠΟ Κ.ΜΠΑΛΑΦΟΥΤΗ 1958
RENE PUAUX
ΕΛΛΑΔΑ ΓΗ ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ ΤΏΝ ΘΕΏΝ
ΕΚΔΩΣΕΙΣ ΠΑΠΑΔΉΜΑ 1995
