Τζίμης Πανούσης & Σωκράτης Μάλαμας - Θεέ μου μεγαλοδύναμε (VIDEO)

Δημιουργία Πάρκου Ελληνικής Επανάστασης στη Μεσσηνία

 

Δημιουργία Πάρκου Ελληνικής Επανάστασης στη Μεσσηνία

 

      Με αφορμή τις Ευρωπαϊκές Ημέρες Πολιτιστικής Κληρονομιάς, που εορτάζονται αυτό το μήνα σε όλη την Ευρώπη με θέμα «Κληρονομιά ανοιχτή σε όλους!» (Heritage All Inclusive!), η οποία περιλαμβάνει σύμφωνα με την UNESCO  την υλική και άυλη πολιτιστική κληρονομιά, και σε συνέχεια του επετειακού ερευνητικού προγράμματος «1821-2021: Δίκτυο Αιωνόβιων Δέντρων Ελληνικής Επανάστασης» που τελεί υπό την αιγίδα της Επιτροπής «Ελλάδα 2021», το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας θα ολοκληρώσει το τρέχον έτος, της συμβολικής επετείου των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση, με τη δημιουργία ενός εμβληματικού Πάρκου Ελληνικής Επανάστασης στη Μεσσηνία.   

      Ειδικότερα, το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας έχει αποστείλει ανοικτή πρόσκληση σε 21 ιστορικούς Δήμους της Πελοποννήσου που σχετίζονται άμεσα με σημαντικά ιστορικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης για συμμετοχή στη δημιουργία ενός Πάρκου Ελληνικής Επανάστασης, μέσω της αποστολής από κάθε Δήμο ενός "Δέντρου Ελευθερίας" από την χλωρίδα της περιοχής του.  Πρόκειται για τους Δήμους: Ναυπλιέων, Άργους Μυκηνών, Επιδαύρου, Γορτυνίας, Τρίπολης, Νότιας Κυνουρίας, Βόρειας Κυνουρίας, Καλαβρύτων, Ερυμάνθου, Αιγιαλείας, Πατρέων, Αρχαίας Ολυμπίας, Ανδρίτσαινας Κρεστένων, Πηνειού, Κορινθίων, Νεμέας, Ανατολικής Μάνης, Σπάρτης, Δυτικής Μάνης, Καλαμάτας και Πύλου Νέστορος.  Αξίζει να σημειωθεί ότι, τα είδη των δέντρων που προτάθηκαν στους Δήμους για να συμμετάσχουν στην επετειακή φύτευση και τα οποία ταυτίζονται με την περιβαλλοντική κληρονομιά της Πελοποννήσου είναι: Αγριελιά, Βελανιδιά (Πλατύφυλλη Δρυς, Αριά, Χνοώδης Δρυς, Ήμερη Βελανιδιά), Έλατο, Καστανιά, Κυπαρίσσι, Πεύκο, Πλάτανος,, Πρίνος (Πουρνάρι), Σφένδαμος και Χαρουπιά.

      Το εν λόγω εμβληματικό πάρκο, με τη σύμφωνη γνώμη του Δήμου Πύλου Νέστορος Μεσσηνίας, θα δημιουργηθεί στον οικισμό των Κάτω Αμπελοκήπων του εν λόγω Δήμου, στην περιοχή όπου έγινε η πρώτη πολεμική σύγκρουση μεταξύ Ελλήνων και Τουρκοαιγυπτίων το 1825 (Μάχη Κάτω Μηναγίων), μέσω της φύτευσης 21 «Δέντρων Ελευθερίας».  Έτσι, για πρώτη φορά θα συναντηθούν-φυτευτούν 21 δέντρα ελευθερίας σε μια ιστορική "περιβαλλοντική συνέλευση", ενώ παράλληλα τα εν λόγω δέντρα θα αποτελέσουν τους διαχρονικούς «περιβαλλοντικούς φάρους» που θα ρίχνουν φως στα ιστορικά γεγονότα της Ελληνικής Επανάστασης του τόπου καταγωγής τους.  Η εκδήλωση φύτευσης των 21 Δέντρων Ελευθερίας και των εγκαινίων του Πάρκου Ελληνικής Επανάστασης θα γίνει τέλος Φθινοπώρου του  2021 και το κάθε δέντρο θα φυτευτεί από εκπρόσωπο του Δήμου καταγωγής του, ενώ στο κέντρο του πάρκου θα φυτευτεί συμβολικά μια ελιά από μια σημαντική προσωπικότητα της Ελλάδας. 

      Παράλληλα, το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας, σε συνεργασία με τον Οργανισμό «Ανάβαση», στην είσοδο του πάρκου θα τοποθετήσει ειδικό χάρτη της Πελοποννήσου, όπου θα επισημαίνονται οι τόποι καταγωγής των δέντρων και θα αναπτύσσονται “21 Mικρές Iστορίες Eλευθερίας” της Ελληνικής Επανάστασης των περιοχών αυτών, δημιουργώντας έτσι ένα ιστορικό ψηφιδωτό των σημαντικών γεγονότων που εξελίχθηκαν στην Πελοπόννησο κατά την διάρκεια της επανάστασης, αναδεικνύοντας έτσι την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της ανθρωπογεωγραφίας της Πελοποννήσου. 

      Τέλος, το εμβληματικό πάρκο σχεδιάζεται να αποτελέσει ένα ζωντανό κύτταρο της περιοχής της Μεσσηνίας, καθώς θα επιδιωχθεί, σε συνεργασία με το Δήμο Πύλου Νέστορος καθώς και φορείς της περιοχής, ο χώρος να φιλοξενεί μικρές εκδηλώσεις πολιτισμικού, περιβαλλοντικού και εκπαιδευτικού χαρακτήρα.

Πως απο ένα κομμάτι ξύλο αγριλιάς από την ευλογημένη γη της Μεσσηνίας τι μπορεί να κάνεις !

Κι όμως αυτά έγιναν μέσα σε 40 λεπτά!!! Από ξύλο αγριλιας από την ευλογημένη γη της Μεσσηνίας και τα ''μαγικά'' χέρια του Θοδωρή!!!

Κατασκευάζοντας και συναρμολογώντας από ένα κομμάτι ξύλο αγριλιάς μια πένα !!!

ΜΕ ΕΝΤΟΛΗ ΑΠΟ ΤΙΣ ΗΠΑ! Ο Μητσοτάκης ξεφούρνισε ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ

Veggos - Theodorakis' banned songs (comedy)

Υπεραιωνόβια δένδρα: Aνεκτίμητα μνημεία της φύσης και του πολιτισμού μας

 

Υπεραιωνόβια δένδρα: Aνεκτίμητα μνημεία της φύσης και του πολιτισμού μας

Της Τίτας Τερζή,

Καθηγήτρια Μουσικής, πρώην Υπεύθυνη Πολιτισμού, Περιβάλλοντος & Υγείας Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηλείας

Ιερά μού φαίνονται μόνο τα δέντρα

σήματα οιωνών

φωλιές πνευμάτων

δωρητές σκιάς

αφηγούνται ολόκληρη την ιστορία

με χίλια λόγια, μ’ έναν παλμό.

Στρατής Πασχάλης

 

Τα δένδρα, κατά τον εθνικό ποιητή του Λιβάνου, Χαλίλ Γκιμπράν, “είναι ποιήματα που γράφει η γη προς τον ουρανό”. Αποτελούν σημαντικό μέρος της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς ενός τόπου. Πολλές φορές, είναι στενά συνυφασμένα με τοπικούς θρύλους, παραδόσεις και ιστορικά γεγονότα, όπως στην πατρίδα μας, πολυάριθμα είναι εκείνα που συνδέθηκαν με τον εθνικό ξεσηκωμό του εικοσιένα.

Υπεραιωνόβια πλατάνια και βελανιδιές της Πελοποννήσου, γίνονται περιβαλλοντικοί “φάροι”. μαρτυρούν τα συμβούλια, τις μάχες, τις ήττες και τις νίκες των αγωνιστών του 1821, και μας δίνουν βιωματικά μαθήματα για την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης, στον τόπο που γεννήθηκε.

Πρόκειται για δένδρα που ήταν ζωντανά κατά τις αρχές του 19ου αιώνα, δένδρα που «είδαν» και «άκουσαν» τους Έλληνες επαναστάτες να ονειρεύονται μια ελεύθερη χώρα, δένδρα που έζησαν την αντάρα των μαχών των Ελλήνων που αντιστέκονταν στις ορδές του Ιμπραήμ, δένδρα που γλίτωσαν από την καταστρεπτική μανία των Τουρκοαιγυπτίων, δένδρα που στην σκιά τους κάθισαν με τα κοπάδια τους οι πρόγονοί μας, δένδρα που έζησαν τα γλέντια και τους χορούς των κατοίκων της περιοχής, δένδρα που κάτω από τις φυλλωσιές τους έθαψαν τους ήρωες των μαχών της Ελληνικής Επανάστασης, δένδρα που «άκουσαν» τις καμπάνες να ηχούν το χαρμόσυνο μήνυμα της ελευθερίας από τον τουρκικό ζυγό, δένδρα που περιβάλλονται με μοναδικές ιστορίες και μύθους στο πέρασμα των χρόνων από το 1821 έως σήμερα.

Είναι τα δένδρα που υμνήθηκαν από την δημοτική μας ποίηση και μουσική, και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του εορτασμού κάθε χρόνο τής 25ης Μαρτίου 1821, όπου υπάρχει ελληνισμός ανά τον κόσμο.

Αυτή τη χρονιά, που γιορτάζεται η εμβληματική επέτειος των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση, φορείς σε όλη την επικράτεια στρέφονται στην καταγραφή και ανάδειξη αυτών των δένδρων.

Το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας, επί παραδείγματι, αποκαλύπτει την άγνωστη ίσως ιστορία του πλατάνου “του Λυκούδη” της Πύλου, ενώ ο Πολιτιστικός Σύλλογος Κούπας Κιλκίς, φέρνει στο φως τις αιωνόβιες βελανιδιές του όρους Πάικο, με ταυτόχρονη ανάδειξη του αρχαιότερου μοναδικού πλήρως σωζόμενου μουσικού έργου της αρχαιότητας, του Επιτάφιου του Σεικίλου (2ος π.Χ. αι.). Στην Ήπειρο, τα ιερά δάση των χωριών του Ζαγορίου και της Κόνιτσας, γίνονται αντικείμενο περαιτέρω μελέτης και έρευνας, καθότι «είναι βαθιές, πολύ βαθιές, του δέντρου μας οι ρίζες» (Χριστόφορος Καδής).

Εκ μέρους της Πολιτείας, σημαντική είναι η πρωτοβουλία της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Προστασίας Περιβάλλοντος της Βουλής των Ελλήνων, καθ΄ ύλιν αρμόδιας για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της κατάστασης του περιβάλλοντος και των συνεπειών των διάφορων δράσεων επ΄ αυτού, όπως και για την ανάδειξη και προστασία των ειδών που αποτελούν την χλωρίδα και την πανίδα στη χώρα μας, αλλά και για την σχέση τους με τον άνθρωπο και τη ζωή εν γένει.

Η εν λόγω Επιτροπή, αφιέρωσε πρόσφατα δύο συνεδριάσεις στα αιωνόβια δένδρα, εξετάζοντας την συμβολή τους τόσο στην διατήρηση της βιοποικιλότητας, όσο και στην διαμόρφωση της τοπικής πολιτιστικής ταυτότητας και κληρονομιάς. Με επίκεντρο το δέντρο ως “ζωντανό μνημείο της φύσης”, αλλά και ως σύμβολο, προτάθηκαν από την Πρόεδρο της Επιτροπής, Δρ. Διονυσία- Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, βουλευτή Ηλείας της ΝΔ, δράσεις που αποσκοπούν στην διαφύλαξη της ιστορίας, και της πληροφορίας για την βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή που αυτό “μεταφέρει” ανά τους αιώνες.

Πιο συγκεκριμένα, η κα Πρόεδρος, κατ΄ αυτές τις συνεδριάσεις, επεσήμανε την ανάγκη καταγραφής και αυξημένης νομικής προστασίας των υπεραιωνόβιων δένδρων και ιστορικών δασών της χώρας μας, επιπροσθέτως όσων ήδη εντάσσονται στην λίστα των “Μνημείων της Φύσης” υπό την UNESCO, αναφέροντας χαρακτηριστικά ότι “η φύση και ο πολιτισμός ήταν και παραμένουν οι θησαυροί του Έθνους μας και οφείλουμε να τα διαφυλάξουμε για τις μέλλουσες γενεές”.

Η πρωτοβουλία της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής έτυχε της θετικής ανταπόκρισης του Υπουργείου, καθώς το ΥΠΕΝ θα υιοθετήσει Εθνική Στρατηγική Προστασίας των Υπεραιωνόβιων Δένδρων σχετιζόμενων με την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν ο πλάτανος “του Λυκούδη” στην Πύλο και η ελιά στην Ιερά Μονή Παναγίας Ελεούσας στην Λυγιά Βαρθολομιού, δένδρα τα  οποία συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο των υπεραιωνόβιων δένδρων της Ελληνικής Επανάστασης που έχει καταρτίσει το Ινστιτούτο Πολιτισμού Μεσσηνίας και σημάνθηκαν πρόσφατα, σε ειδικές εκδηλώσεις που έλαβαν χώρα στις 26 και στις 30 Αυγούστου αντίστοιχα.

Η ελιά της Λυγιάς, χρονολογημένη από το Πανεπιστήμιο Βοτανολογίας της Δρέσδης 1200 ετών, φυτεύθηκε την περίοδο των Εικονομαχιών, επί δυναστείας των Ισαύρων. “Έζησε” Φράγκους, Ενετούς, Τούρκους και επιβίωσε ακόμα και από την πύρινη επέλαση του Ιμπραήμ, μεταφέροντάς μας σήμερα πληροφορίες για την ιστορία, τον πολιτισμό μας, αλλά και για την βιοποικιλότητα και την κλιματική αλλαγή.

Στην εν λόγω εκδήλωση παρευρέθηκαν, εκτός από την Πρόεδρο της Επιτροπής Περιβάλλοντος της Βουλής, Δρ. Διονυσία- Θεοδώρα Αυγερινοπούλου, βουλευτή Ηλείας της ΝΔ, η οποία είχε την ευθύνη της διοργάνωσης, ο Περιφερειάρχης Δυτικής Ελλάδας, κ. Ανδρέας Φίλιας, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ηλείας, κ.κ. Γερμανός, ο Δήμαρχος Πηνειού, κ. Ανδρέας Μαρίνος, ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου Πολιτισμού Μεσσηνίας, κ. Δημοσθένης Κορδός, ο κ. Στάθης Σπεντζάρης, που “ανακάλυψε” την συγκεκριμένη ελιά, πρόεδροι τοπικών συλλόγων και πολίτες της περιοχής.

Η Επιτροπή Περιβάλλοντος απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση σε κάθε πολίτη και φορέα να προτείνει προς ένταξη στη λίστα αιωνόβια δέντρα, ώστε να εξεταστεί η βιολογική και ιστορική τους αξία.

https://proini.news/uperaionovia-dentra-anektimita-mnimeia/?fbclid=IwAR36kxKnehgjw5U9UJp2niLmUn2UQAyANXjaJyPskeM18b515t8YIT-6Ecc

Νίκος Ξυλούρης - Θα σημάνουν οι καμπάνες | Σπάνια ηχογράφηση

Φίλοι Μίκη Θεοδωράκη/Mikis Theodorakis' friends

Νίκος Ξυλούρης

10 ώρ.  · 

Ο ΝΙΚΟΣ ΞΥΛΟΥΡΗΣ ΤΡΑΓΟΥΔΑ ΜΙΚΗ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗ

[www.youtube.com/watch?v=2Q54-Od1wgQ]

Σπάνια ηχογράφηση του 1973 από τη μπουάτ Αρχόντισσα

"Θα σημάνουν οι καμπάνες" από τη Ρωμιοσύνη του Γιάννη Ρίτσου.

Αρχιμουσικός, μπουζούκι: Κώστας Παπαδόπουλος

Πρώτη ηχογράφηση: Γρηγόρης Μπιθικώτσης (1966)

Στη φωτογραφία: Ο Νίκος Ξυλούρης και πίσω δεξιά ο Κώστας Παπαδόπουλος με το μπουζούκι του

Ακολουθεί απόσπασμα από κείμενο του Μίκη Θεοδωράκη που γράφτηκε τον Ιανουάριο του 1995 και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό ΕΛΙΤΡΟΧΟΣ

... Μετά μπήκαμε ορμητικά στη θύελλα... Χρόνια αντίστασης. Παρανομία, συλλήψεις, μάχες, συλλαλητήρια...

Ο Γιάννης Ρίτσος, τυλιγμένος και αυτός στους ίδιους ανέμους, να ταξιδεύει τις ίδιες τρικυμίες... Τον πρωτοείδα στη Λέσχη της ΕΠΟΝ. Ακαδημίας και Κριεζώτου, την Άνοιξη του 1945. Είχα αναλάβει να ανακαλύψω και να συγκεντρώσω του άξιους νέους ποιητές και συγγραφείς, τον Κώστα Κοτζιά, τον Τάσο Λειβαδίτη, τον Μιχάλη Κατσαρό και τόσους άλλους, που το όνομά τους θα το γνώριζε κάποτε όλη η Ελλάδα.

Ο Ρίτσος, ο Βρεττάκος, ο Ρώτας ήταν αυτοί που ακούγοντας τα κείμενά τους και συζητώντας μαζί τους μια φορά την εβδομάδα, θα βοηθούσαν ώστε να γεννηθεί μια νέα γενιά ποιητών και συγγραφέων, η γενιά της Αντίστασης. Αυτή που δεν θα έβλεπε τα τραγικά δρώμενα απ' έξω, σαν θεατής, αλλά από μέσα, σαν συμπάσχων, οργανικό τμήμα του μαρτυρικού μας λαού στο δρόμο προς το Γολγοθά, όπως τον είχε καταδικάσει η σκληρή του μοίρα.

Ήταν η Σχολή του Γιάννη Ρίτσου... Όπως την δίδαξε με το έργο του και με το παράδειγμά του. Αυτή ακριβώς, που με το θρίαμβο της αντεπανάστασης απ' τη Χούντα έως σήμερα, προσπαθούν να φιμώσουν και να κατεδαφίσουν με κάθε μέσον, με κύριο όπλο την συνομωσία της σιωπής, διάφορα κέντρα και όργανα θλιβερά των νέων εξουσιαστών, που χτίζουν τη δύναμή τους επάνω στην ανοιχτή πληγή, επάνω στα ερείπια των Μύθων, που πέτυχαν να γίνουν έστω και για μια στιγμή φωτεινή πραγματικότητα.

Σκέπτομαι τώρα πως το πρώτο κοινό χαρακτηριστικό μας με τον Γιάννη Ρίτσο είναι αυτή ακριβώς η "φωτεινή πραγματικότητα" που βιώσαμε με όλους τους πόρους της ψυχής και του κορμιού μας, γνωρίζοντας και πλάθοντας συγχρόνως τους Νέους Ελληνικούς Μύθους.

Ένα δεύτερο κοινό χαρακτηριστικό υπήρξε η εργατικότητα. Πόσες φορές ο ποιητής, σα να 'θελε να "απολογηθεί" για την παραγωγικότητά του μου 'λεγε για την απίστευτη εργατικότητα του Ευριπίδη, του Σοφοκλή και του Αισχύλου, που άφησαν πίσω τους κολοσσιαία εργασία, όχι μόνο σε ποιότητα αλλά και σε ποσότητα (άλλο αν χάθηκαν τα πιο πολλά)...

Κι εγώ επικροτούσα επαυξάνοντας με τα παραδείγματα των Μπαχ, Μότσαρτ, Σούμπερτ, Μπετόβεν, Βάγκνερ και Βέρντι, που για την αντιγραφή και μόνο των έργων τους χρειάζονται δεκάδες χρόνια συνεχούς εργασίας...

Όταν βρισκόμασταν στην Αθήνα, επικοινωνούσαμε τηλεφωνικώς την ώρα του διαλείμματος, γύρω στις δώδεκα με μία το μεσημέρι.

Εκείνος ξεκινούσε την εργασία του κάθε πρωί, ό,τι και να συνέβαινε. Το ίδιο κι εγώ. Η διαφορά μας ήταν η ώρα που ξεκινούσαμε. Πολλές φορές τον ξεπερνούσα, όταν η έμπνευση με ξυπνούσε απ' τις έξι και μερικές φορές στις πέντε το πρωί, όταν έξω ήταν ακόμα σκοτάδι. Τότε, το μεσημέρι, του διηγιόμουν πόσο συνταρακτική ήταν η αίσθηση, καθώς έβλεπα την Ακρόπολη με τον Παρθενώνα να αναδύεται μέσα απ' τη νύχτα, λες κι εκείνη τη στιγμή να έβλεπαν το φως για πρώτη φορά.

Η ελληνολατρεία στον Ρίτσο δεν ήταν εγκεφαλική αλλά βιωματική. Με το ταλέντο και τη συνεχή άσκηση είχε πετύχει να ενώσει μέσα του τους μύθους και τα τραγικά πρόσωπα του χθες με του σήμερα.

Άλλωστε η σχέση του με το κύριο υλικό της εργασίας του - τη γλώσσα - δείχνει ότι τον σαγήνευε και τον χάλκευε η βεβαιότητα ότι σμιλεύει την ίδια γλώσσα, την ελληνική, από τον Όμηρο έως σήμερα. Πώς όμως μπορούσε να γίνει άξιός της; Δίνοντάς της αντάξιο περιεχόμενο, που μόνο ένας ποιητής, φωνή του λαού και του καιρού του, μπορούσε να της προσφέρει.

Έτσι εξηγείται ο βαθύς και επώδυνος δεσμός του με το Λαό και τον Καιρό. Η συνέπειά του, η πίστη του και η απόφασή του να ζήσει - ακόμα και με κίνδυνο να καταστραφεί - όλα τα πάθη του Λαού, καθώς σφάδαζε μέσα στη δίνη των καιρών.

Ήθελε να γίνει αντάξιός τους, όχι απλώς με ένα ΜΕΡΟΣ, αλλά με το ΟΛΟΝ του εαυτού του. Έπρεπε να εισέλθει στην κάμινο της Δοκιμασίας ολόκληρος, όχι μόνο με το πνεύμα αλλά και με το σώμα, όχι μόνο με την φαντασία αλλά με την ευαισθησία και τον πόνο, ακόμα και της τελευταίας φλέβας, ακόμα και του τελευταίου αιμάτινου αγγείου του σώματός του. Και για αυτό ο Ρίτσος έγινε ΕΡΓΟ και ΣΥΜΒΟΛΟ, άξιο να σταθεί πλάι στον Ανώνυμο Μάρτυρα, την ψυχή της Ελλάδας, αυτόν που τον οδήγησε στη θυσία η πεμπτουσία της συλλογικής μας συνείδησης, τα άγια των αγίων της Ρωμιοσύνης.

Στα δύο κορυφαία μου έργα στον τομέα της έντεχνης λαϊκής μουσικής, τον ΕΠΙΤΑΦΙΟ και τη ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ, είχα την αίσθηση ότι η μελωδία ξεπήδησε - όπως ακριβώς περιέγραψα και πριν - σαν αρτεσιανό νερό μέσα από τους στίχους. Τι να συνέβαινε άραγες;

Νομίζω ότι αυτή η ταύτιση μου με τον ποιητή, που ξεπερνούσε τα σύνορα της ποίησης και απλωνόταν σε όλο το χώρο της ζωής, της εργατικότητας, της δημιουργικότητας, της ιδεολογίας, της στάσης ζωής, της κοινής πίστης σε μια κοινή κλίμακα αξιών, στην ταυτόσημη αντιμετώπιση του χρέους, τέλος στην κοινή μας στράτευση στο στρατόπεδο της Εθνικής Αντίστασης, της Ελευθερίας και της αφοσίωσης στο ιδεώδες της Εθνικής Αναγέννησης, όλα αυτά δημιούργησαν μια ταυτότητα θα έλεγα, στις δύο ευαισθησίες μας. Γίναμε συγκοινωνούντα δοχεία, απ' όπου ποίηση και μουσική περνούσε η μια στην άλλη, ώσπου να πάρουν μια Τρίτη διάσταση: το τραγούδι.

Στη γιορτή των Φώτων στα 1966, κάποιο άγνωστο χέρι τοποθέτησε το χειρόγραφο του Ρίτσου πάνω στο αναλόγιο του πιάνου μου στη Νέα Σμύρνη.

Τη ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ μου την είχαν φέρει στο σπίτι γυναίκες κρατουμένων πολλά χρόνια πριν. Είχαν περάσει πρώτα από τον Ρίτσο, που διάλεξε ο ίδιος τα αποσπάσματα από τη ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ για να μου τα εμπιστευθεί. Όμως τα χειρόγραφα σκεπάστηκαν από άλλα. Χάθηκαν. Ξεχάστηκαν. Ώσπου εκείνη ακριβώς τη στιγμή κάποιο χέρι - χωρίς να ξέρει κανείς το πώς και το γιατί - τα ανέσυρε και τα ακούμπησε στο πιάνο. Είχαν προηγηθεί συγκρούσεις στον Πειραιά με την Αστυνομία. Ο άγριος ξυλοδαρμός και η κακοποίησή μου, γεγονότα που με επηρέασαν βαθειά. Τόσο που, μόλις διάβασα τον πρώτο στίχο "Αυτά τα δέντρα δεν βολεύονται με λιγότερο ουρανό...", κάθισα, όπως ήμουν λερωμένος με λάσπη και αίματα, και συνέθεσα μονορούφι τη ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ.

Όταν την άλλη μέρα την άκουσε ο Ρίτσος, έμεινε άφωνος. Ποτέ άλλοτε δεν τον είδα τόσο χαρούμενο, τόσο συγκλονισμένο, όσο τη μέρα που στο Κεντρικό, που ήταν γεμάτο με αντιστασιακούς, ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης τραγούδησε τη ΡΩΜΙΟΣΥΝΗ.

Θυμάμαι τον Χατζιδάκι στα παρασκήνια να του λέει "Είσαι ο μεγαλύτερος τραγουδιστής του αιώνα μας". Ήταν η μεγάλη στιγμή που αποδέχτηκε τη φωνή του και ο Ρίτσος, που από την εποχή του ΕΠΙΤΑΦΙΟΥ τον βασάνιζε η ιδέα πως έπρεπε να τον τραγουδήσει γυναίκα με λαϊκή φωνή.

Το καλοκαίρι του '66 αποφασίσαμε να κάνουμε το μεγάλο άλμα : Συναυλία σε γήπεδο, μιας και δεν μας χωρούσαν πια οι μικρές αίθουσες. Διαλέξαμε την ΑΕΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια. Ήταν η πρώτη Λαϊκή Συναυλία σε ανοιχτό χώρο. Περάσαμε με το αυτοκίνητο και πήραμε απ' το σπίτι τους τον Γιάννη και τη Φιλίτσα. Μπροστά στο γήπεδο, καθισμένοι στα καφενεία οι ηλικιωμένοι άντρες και γυναίκες, όλοι τους αντιστασιακοί, περίμεναν να μπουν πρώτοι.

Τι δεν έκανε η αντίδραση τότε, για να εμποδίσει το Λαό να ρθει να μας ακούσει! Εκατοντάδες με στολές γύρω γύρω, σαν μπαμπούλες, για να φοβίζουν. Άλλες εκατοντάδες χαφιέδες, για να αναγνωρίζουν και να τρομοκρατούν. Ως και το ηλεκτρικό ρεύμα σταμάτησαν, με αποτέλεσμα να μείνουν στο τούνελ οι συρμοί του ηλεκτρικού.

Εμείς με τον Ρίτσο βγαίναμε απ' τα αποδυτήρια στο γήπεδο, που ήταν ακόμα άδειο. Κοιτάζαμε τον ουρανό και σαν μέλη κάποιου φανταστικού αρχαίου χορού φωνάζαμε μισοαστεία-μισοσοβαρά: "Έλα Λαέ! Νίκησε Λαέ! Λαέ, δείξε τη δύναμή σου!

Και από μέσα οι γυναίκες μας να μας μαλώνουν, μήπως και μας ακούσει κανείς και μας περάσει για τρελούς... Φαίνεται όμως πως οι προσευχές μας εισακούσθηκαν, γιατί αιφνιδίως το στάδιο γέμισε. Λες και ήταν συνεννοημένοι, όρμησαν όλοι μαζί, γυναίκες, άντρες, παιδιά. Ξεχύθηκαν απ' τα σοκάκια και τα στενά...

Παραμέρισαν τη φανερή και τη μυστική τρομοκρατία και έγιναν στην αρχή ένα χαρούμενο, πολύβουο πλήθος, που μας γέμισε αγαλλίαση και αμέσως μετά ένα σιωπηλό, παλλόμενο εσωτερικά εκκλησίασμα.

Διηύθυνα πρώτα το Μαουτχάουζεν με τη Μαρία Φαραντούρη και μετά τη Ρωμιοσύνη με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση.

Ο Γιάννης Ρίτσος, καθισμένος ακριβώς πίσω μου, ρουφούσε τη συγκλονιστική στιγμή με όλους τους πόρους της ψυχής του.

Δεν ήταν μόνο η μουσική, η ποίηση, το τραγούδι. Ήταν προπαντός αυτή η μυστική μέθεξη όλων αυτών των χιλιάδων, που μέσα απ' τη Ρωμιοσύνη ξαναζούσαν μέσα τους και ξαναδημιουργούσαν ιδεατά το μέγα όνειρο που είχαν όλοι μαζί ζήσει, αφού οι ίδιοι το είχαν πρώτα δημιουργήσει...

Σταματώ ως εδώ την αφήγηση... Ίσως να θέλω στο βάθος να μείνουμε σ' αυτή τη θεία και μοναδική στιγμή, που Ποίηση και Μουσική συλλειτουργούσαν με το Λαό, ενώ γύρω τους, γύρω απ' το περικυκλωμένο γήπεδο, στριφογύριζαν απειλητικά οι σκιές των τσακαλιών, που ένα χρόνο αργότερα θα υποχρέωναν την πατρίδα μας να μπει σ' αυτό το Μεγάλο Ταξίδι μέσα στη Νύχτα, που δεν έχει ακόμα τελειωμό...

Πηγή κειμένου: www.mikistheodorakis.gr